Türkiye’nin Avrupa Birliği Üyelik Süreci ve Hırvatistan Bağlamında Karşılaştırmalı Analizi Bölüm: 4

Avrupa Birliği -Türkiye Müzakere Süreci: 2005 Yılı, Ucu Açık Süreç, Açılan ve Kapanan Fasıllar

Türkiye’nin Avrupa Birliği müktesebatı çerçevesinde uyum yasalarında sergilediği demokratikleşme ve reform süreci, AB’nin Türkiye’ye karşı olan olumsuz düşüncülerin yumuşaması ile 17 Aralık’ta 2004 de AB Konseyi toplandı. Zirve sonunda ilan ettiği zirve sonuç bildirgesinde; AB, Türkiye’nin Kopenhag kriterlerini tam üyelik müzakerelerinin başlatılmasını gerektirecek düzeyde yerine getirdiğini belirtti. Türkiye AB ilişkilerinde yeni dönemin kapısını aralamış oldu. AB ile Türkiye arasında müzakerelerin 3 Ekim 2005’te başlatılması kararını aldı. 2005 yılında Avrupa Birliği ile uzun yıllar süren ve günümüzdeki gidişata baktığımızda uzun yıllar devam edecek, üstünde karşılıklı anlaşmaya varılan Müzakere Çerçeve Belgesi’ne sonucu belli olmayan açık uçlu süreç başlamıştı. Bütün olumsuz fikirler düşünceler bir yana Avrupa Birliği ile müzakere masasına oturan hiçbir ülke şimdiye kadar tam üye olmadan masadan kalkamadı. Bunu düşünürsek ki çalışmamın  başında Hırvat yetkililerin kendi ülkelerindeki olumsuz düşüncülerinden bahsetmiştim ülkemizin şansı olduğunu düşünüyorum.

Müzakere Çerçeve Belgesi 17 Aralık tarihli AB Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Bildirisi ile Alınan Kararla ;

Komisyon’a, Türkiye için bir Müzakere  Çerçeve Belgesi hazırlaması talimatında bulundu. Haziran 2005 tarihinde Müzakere Çerçeve Belgesi, AB Komisyonu tarafından tamamlanarak Konsey’e gönderildi.3 Ekim 2005 de onaylanarak katılım müzakereleri başlandı. Belge, müzakerelerin hedefini, kapsamını ve işleyişini açıklamaktaydı. Müzakerelerin Yürütülmesindeki İlkeler, Müzakerelerin İçeriği, Müzakere İşleyişi olmak üzere 3 üç ana bölümden Fasıl Başlıklarını Gösteren İlk Liste olarak ek bir bölümden oluşmaktaydı ve toplamda 23 maddesi bulunmaktaydı.

Müzakerelerin ilk aşaması olan tarama süreci 2005 sonun da başlamış Ekim 2006 da tamamlanmıştır. Daha çok tespit aşaması olan bu yıl ülkenin müktesebatı etkili bir şekilde uygulama bakımından ne aşamada olduğu tespit edilmiştir. Bu süreçte 66 heyet Brüksel’de AB Komisyonu yetkilileriyle geniş çaplı toplantılar düzenlemiş AB Komisyonu her fasıldaki AB müktesebatı hakkında bilgi vermiş, ayrıntılı tarama toplantılarında ise ülkemizin ilgili fasıldaki müktesebata uyum durumu heyetlerce bilgilendirmiş görüş alışverişinde bulunulmuştur.

AB Katılım Müzakereleri

AB katılım müzakereleri toplam 35 fasılı kapsamaktadır ve ülkemiz şu ana kadar sadece 1 fasılı kapatma başarısında bulunabilmiştir. Bilim ve araştırma fasılı geçici olarak kapanmıştır 34. Kurumlar fasılı ve 35. Diğer Konular fasılları müzakerelerin son aşamasında kararlaştırılmaktadır. Müzakere sürecinde fasıllar, aday ülkelerin AB Konseyi tarafından planlanan bir takım süreci tamamlaması ile açılır ve yine her fasıl için Konsey tarafından belirlenen süreci tamamlaması durumunda geçici olarak kapatılır. Yalnız bir üyenin bile bloke etmesi fasılların açılmasını veya kapanması sürecini sekteye uğratabilmektedir. Türkiye gibi bir ülkenin ise Hırvatistan’ın dâhil olması ile 28 üye ülkeli bir topluluktan tüm üyeleri ile destek almadan uzlaşmasını beklemek elbet sorunlar çıkartacaktır.

Avrupa Birliği Konseyi ve GKRY siyasi nitelikli sorunlar nedeniyle 14 fasılı bloke etmiş durumdadır. Ayrıca GKRY, 8 Aralık 2009 tarihli Genel İşler Konseyi toplantısında 6 fasılda ilerleme kaydedilmesini ilişkilerin normalleşmesine bağlayarak tek taraflı blokesini belirtmiştir. 11 Aralık 2006 tarihli Avrupa Birliği Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi’nde alınan karar ile Ek Protokol’ün uygulanması 8 fasıl için açılış kriteri, diğer tüm fasıllar için ise kapanış kriteri olarak belirlenmiştir. Bu nedenle sadece Bilim ve Araştırma faslı geçici olarak kapatılabilmiştir.

Söz konusu karar;

Konsey; Türkiye, gümrük birliğini Kıbrıs da dâhil olmak üzere on üye ülkeyi kapsayacak şekilde genişleten AB-Türkiye Ortaklık Anlaşması’nın Ek Protokolü’nde yer alan taahhütlerini yerine getirene kadar, Türkiye’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne getirdiği kısıtlamalarla ilgili sekiz faslın müzakerelerinin askıya alınmasına ve diğer fasılların kapanmamasına karar vermiştir.”

Türkiye için 33 fasıldaki tarama süreci 2006 yılında tamamlanmış olmasına rağmen, 8 faslın tarama sonu raporu Konsey’de beklemektedir. Tarama sonu raporlarının Konsey tarafından onaylanmamış olması, bu fasıllardaki öngörülen açılış kriterlerinin resmi olarak Türkiye’ye bildirilmemiş olması anlamına gelmektedir. 20. İşletme ve Sanayi Politikası ile 21. Trans-Avrupa Ağları fasılları teknik olarak kapatılmaya hazır durumdadır. Ayrıca 5 fasılda 7 kapanış kriterini yerine getirdiğimiz Komisyon tarafından yazılı olarak teyit edilmesine rağmen siyasi nedenler yüzünden kapanmamıştır. Siyasi olarak sıkıntılarımızı çözdüğümüz takdirde fasıl işleri masa başı evrak işlerine dönüşeceği düşüncesindeyim.

Twitter hesabımızı görmek için TIKLAYIN

Bir Önceki Yazımız İçin TIKLAYIN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir